rules: big balance pass (actions, Zapał, dodge damage, Pomoc, Przerażony), spell-cost rework, economy fixes, NPC power-tier rebalance

- Action economy: 1 Zapał buys 1 extra Action or 2 extra Immediate Actions; Oportunista uncapped - Unik: failed dodge damage = net successes + 2; Szarża/Szaleńczy atak conditions; Powalenie, Parowanie, Przewrócony, Oszołomiony, Koncentracja updates - New: Pomoc action, Przerażony state, cheat sheets, rounding conventions - Spells: cost formula rework (51 files), Magiczny Pocisk min-1 rule, aegis-zeus rename - Economy and Kości Losu fixes - Bestiariusz: Diana ZM raised, Narcyza fatigue drawback, Pelagius Treasury artifacts Co-Authored-By: Claude Sonnet 5.5 <noreply@anthropic.com>
2026-10-20 13:08:46 +02:00
parent 17580e42cd
commit 739dfcb137
135 changed files with 797 additions and 253 deletions
@@ -23,5 +23,3 @@ Sukcesy (S) wymagane do zdania Testu wynikają z opisu efektu, który go spowodo


 Ten Stan nie jest usuwany przez efekty usuwające inne Stany.
-
-Przerażony[a]
@@ -7,7 +7,7 @@ tags:
 Niektóre Talenty mogą sprawiać, że postać jest w stanie Koncentracji. Postać może kontynuować wykonywanie czynności, która sprawiła, że weszła w stan Koncentracji, albo w ramach Akcji Darmowej przerwać Koncentrację, a ponadto nie może rozpoczynać innych Akcji, które wprowadziły by ją w stan Koncentracji.


-Dodatkowo, jeśli otrzyma obrażenia, musi wykonać Test na Determinacja (Dusza) 4:S, gdzie S to zaokrąglona w górę ilość utraconych punktów Żywotności od danej akcji, np. po ataku przeciwnika.
+Dodatkowo, jeśli otrzyma obrażenia, musi wykonać Test na Determinacja (Dusza) 4:S, gdzie S to zaokrąglona w górę jedna trzecia utraconych punktów Żywotności od danej akcji, np. po ataku przeciwnika (minimum 1). Obrażenia pochłonięte przez Pancerz lub osłony nie wywołują Testu. Niezdany Test kończy Koncentrację.


 Ten Stan nie jest usuwany przez efekty usuwające inne Stany, chyba że opis danego efektu wyraźnie na to wskazuje.
@@ -4,4 +4,4 @@ tags:
  - podrecznik-gry
  - status-effect
 ---
-Postać zostaje automatycznie Oszołomiona, gdy otrzyma obrażenia, których wartość jest większa bądź równa połowie punktów Żywotności (sumie wartości Atrybutów Ciało, Umysł i Dusza). Postać może wykonać najwyżej jedną Akcję w swojej turze (nie może wykorzystywać punktów Zapału) a ponadto Ruch zostaje zmniejszony o połowę.
+Postać zostaje automatycznie Oszołomiona, gdy w jednym ataku lub efekcie utraci (po redukcji obrażeń przez Pancerz i osłony) co najmniej połowę maksymalnej Żywotności, czyli sumę wartości Atrybutów Ciało, Umysł i Dusza. Postać może wykonać najwyżej jedną Akcję w swojej turze (nie może wykorzystywać punktów Zapału) a ponadto Ruch zostaje zmniejszony o połowę (zaokrąglając w górę). Oszołomienie trwa do końca następnej Tury Postaci, chyba że opis efektu mówi inaczej.
@@ -0,0 +1,23 @@
+---
+tags:
+  - rule
+  - podrecznik-gry
+  - condition
+aliases:
+  - Przerażony
+  - Przerażona
+---
+Postać Przerażona jest pod wpływem intensywnego lęku wywołanego przez magię, istotę lub wydarzenie. Ten Stan ma **ogólne skutki opisane poniżej**, a efekt, który go nałożył (zaklęcie, Talent, Kość Losu), może je uzupełnić lub zmienić - opis efektu zawsze ma pierwszeństwo.
+
+**Źródło strachu** to istota lub zjawisko, które wywołało Stan (zwykle rzucający zaklęcie albo atakujący). Jeżeli efekt go nie wskazuje, robi to Mistrz Gry.
+
+Dopóki Stan trwa, Postać Przerażona:
+* **nie może dobrowolnie zbliżać się do źródła strachu** - żaden jej Ruch nie może się kończyć bliżej źródła, niż zaczął się w tej Turze (ucieczka i oddalanie się są dozwolone),
+* wykonuje **Testy ataków, zaklęć i Talentów wymierzonych w źródło strachu o jeden Stopień trudniejsze**,
+* może normalnie bronić się, korzystać z innych Akcji i wydawać Zapał.
+
+**Czas trwania.** Jeżeli efekt nie mówi inaczej, Stan trwa **do końca następnej Tury Postaci**. Ponowne nałożenie Stanu odnawia jego czas trwania, ale nie wzmacnia skutków.
+
+**Opór.** O ile efekt nie wskazuje innego testu, Postać broni się przed strachem Testem **Dusza (Determinacja)**; Trudność i wymaganą liczbę Sukcesów (T:S) podaje efekt. Istoty niepodatne na strach (np. bezmyślne Nieumarłe, konstrukty) mogą być na niego odporne - decyduje opis istoty.
+
+*Przykłady efektów, które uzupełniają Stan:* [Woal Snów](../../../spells/academic/illusion-magic/dream-veil.md) (Testy związane ze Spostrzegawczością wymagają dodatkowo 2 Sukcesów), Kość „3” Losu - *Złowróżbny cień* (Stan trwa do końca walki, a Postać nie może zbliżyć się do źródła na mniej niż 5 m).
@@ -4,10 +4,10 @@ tags:
  - podrecznik-gry
  - status-effect
 ---
-Postać leży na ziemi.
+Postać leży na ziemi. Wstanie zużywa połowę Ruchu Postaci (zaokrągloną w górę) i kończy ten Stan.


-Jeżeli postać jest atakowana wręcz lub bronią dystansową, gdy atakujący jest w promieniu 3 metrów od niej, to Postać atakowana nie może Odpierać ani Parować ataku - może jedynie go Uniknąć, wykonując Test Ciało (Refleks), a ponadto wszystkie ataki są o dwa stopnie prostsze.
+Jeżeli postać jest atakowana wręcz lub bronią dystansową, gdy atakujący jest w promieniu 3 metrów od niej, to Postać atakowana nie może Odpierać ani Parować ataku - może jedynie go Uniknąć, wykonując Test Ciało (Refleks), a ponadto wszystkie takie ataki w Postać są o dwa Stopnie prostsze.


 Jeżeli atakujący jest w połowie zasięgu swojej broni dystansowej od Przewróconego celu, to atakując bronią dystansową wykonuje Test Przeciwstawny na Umiejętności Strzeleckie (Ciało) trudniejszy o jeden stopień.
@@ -4,4 +4,4 @@ tags:
  - podrecznik-gry
  - status-effect
 ---
-Ruch Postaci zostaje zmniejszony o połowę. Jeśli jakikolwiek inny efekt sprawia, że Ruch Postaci jest zmniejszony o połowę, to dopóki Postać jest pod wpływem obydwu efektów, jest również Unieruchomiona.
+Ruch Postaci zostaje zmniejszony o połowę (zaokrąglając w górę). Jeśli jakikolwiek inny efekt sprawia, że Ruch Postaci jest zmniejszony o połowę, to dopóki Postać jest pod wpływem obydwu efektów, jest również Unieruchomiona.
@@ -29,11 +29,11 @@ Rzut (Poziom Mocy)
 	III
 	3
 	5
-	21
+	24
 	IV
 	3
 	4
-	24
+	21
 	V
 	3
 	4
@@ -14,22 +14,22 @@ Atrybuty
 	3 PD
 	Z 2 na 3
 	5 PD
-	7 PD
+	8 PD
 	Z 3 na 4
 	7 PD
-	14 PD
+	15 PD
 	Z 4 na 5
 	9 PD
-	23 PD
+	24 PD
 	Z 5 na 6
 	11 PD
-	34 PD
+	35 PD
 	Z 6 na 7
 	13 PD
-	47 PD
+	48 PD
 	Z 7 na 8
 	15 PD
-	62 PD
+	63 PD
 	Umiejętności
 Koszt podniesienia Umiejętności o jeden poziom jest zawsze równy nowej (docelowej) wartości tej Umiejętności - np. podniesienie Umiejętności z 2 na 3 kosztuje 3 PD, a podniesienie z 1 do 3 kosztuje łącznie 5 PD (2 PD za poziom 2. oraz 3 PD za poziom 3.).
 	Podwyższenie Umiejętności
@@ -9,7 +9,7 @@ aliases:
 ---
 Dar magiczny Magów Sakralnych pochodzi od bóstw. Magia, z której dany mag może korzystać, jest nierozerwalnie związana z danym bóstwem. Dziedzina ta skupia się na ochronie i leczeniu, jednak ma również zastosowania ofensywne.
 ###### Miłosierdzie
-Efekty leczące i chroniące zaklęć Magii Sakralnej są o połowę mocniejsze.
+Efekty leczące i chroniące zaklęć Magii Sakralnej są o połowę mocniejsze (wartość po zwiększeniu zaokrąglamy w górę).
 ### Egzorcyzmy
 Egzorcyści, w teorii również będący Magami Sakralnymi nie mają naturalnego daru do leczenia czy ochrony, jednak jako jedyni potrafią zniszczyć demony.
 ###### Błogosławieni Egzorcyści
@@ -8,4 +8,4 @@ aliases:
  - Wiedźmia Magia
 ---
 ###### Arytmetyczna Koncentracja
-Ilość kości w Testach na utrzymanie Koncentracji jest zwiększona o połowę wartości Atrybutu Umysł.
+Ilość kości w Testach na utrzymanie Koncentracji jest zwiększona o zaokrągloną w górę połowę wartości Atrybutu Umysł.
@@ -12,7 +12,7 @@ Nie potrafisz rzucać zaklęć, ale Twoje ciało jest w stanie przechowywać zna
 Nie możesz rzucać ani rozplatać zaklęć. Twój Maksymalny Koszt Zaklęcia oraz Ilość Many zostają dwukrotnie zwiększone.


-W ramach Akcji możesz pomóc wybranemu magowi w zasięgu 3 m w rzucaniu zaklęć. Do początku Twojej następnej tury, jeżeli wybrany mag się od Ciebie nie odsunie, gdy ten mag rzuca jakiekolwiek zaklęcie, możesz zadeklarować, że zużywasz swoją manę, aby wzmocnić zaklęcie wybranego maga (Księga Magii). Mana wykorzystana w celu wzmocnienia zaklęcia nie liczy się do wykonywanego przez maga testu na to, czy uda mu się kontrolować dużą ilość mocy, ale wzmacniając zaklęcie, nie możesz przekroczyć swojego maksymalnego kosztu zaklęcia.
+W ramach Akcji [Pomoc](../Rozdział%20V%20-%20Walka%20i%20Magia/Pomoc.md) możesz pomóc wybranemu magowi w zasięgu 3 m (zamiast zwykłego 1 m) w rzucaniu zaklęć. Do początku Twojej następnej tury, jeżeli wybrany mag się od Ciebie nie odsunie, gdy ten mag rzuca jakiekolwiek zaklęcie, możesz zadeklarować, że zużywasz swoją manę, aby wzmocnić zaklęcie wybranego maga (Księga Magii). Mana wykorzystana w celu wzmocnienia zaklęcia nie liczy się do wykonywanego przez maga testu na to, czy uda mu się kontrolować dużą ilość mocy, ale wzmacniając zaklęcie, nie możesz przekroczyć swojego maksymalnego kosztu zaklęcia.


 Dodatkowo w ramach Akcji Natychmiastowej możesz przekazać część swojej many. Jeżeli chcesz to zrobić, wykonaj Test na Zdolności Magiczne (Magia). Trudność zależy od odległości od maga (4:S poniżej 1 m, 5:S poniżej 2 m, 6:S poniżej 3 m), a Ilość Wymaganych Sukcesów (S) jest równa ilości przekazywanej many.
@@ -14,7 +14,7 @@ Punkty Atrybutów to punkty, za które można rozwijać atrybuty Ciało, Umysł
 Punkty Umiejętności to punkty, za które można rozwijać Umiejętności Postaci. Jak w przypadku Punktów Atrybutów, gracz dostaje określoną pulę Punktów Umiejętności na start, za każde przejście na następny Rok oraz mogą być przyznane przez MG. Ulepszenie dowolnej Umiejętności na dowolny poziom zawsze kosztuje jeden Punkt Umiejętności.


-Punkty Doświadczenia to punkty przyznawane przez MG za każdą sesję. Można je wykorzystać do wykupienia Talentów lub ulepszenia Atrybutów czy Talentów zgodnie ze Schematem Rozwoju Postaci.
+Punkty Doświadczenia to punkty przyznawane przez MG za każdą sesję. Można je wykorzystać do wykupienia Talentów lub ulepszenia Atrybutów czy Umiejętności zgodnie ze Schematem Rozwoju Postaci.


 Każda Postać zaczyna z 1 Punktem Atrybutów w każdym Atrybucie.
@@ -24,7 +24,7 @@ Postaci na wyższych latach dostają do bazowej wartość Punktów Atrybutów i
 * 2. Rok - +1 Punkt Atrybutów, +1 Talent, +4 Punktów Umiejętności
 * 3. Rok - +2 Punkty Atrybutów, +2 Talenty, +8 Punktów Umiejętności
 * 4. Rok - +3 Punkty Atrybutów, +3 Talenty, +12 Punktów Umiejętności
-* 5. Rok - +4 Punkty Atrybutów, +4 Talent, +16 Punktów Umiejętności
+* 5. Rok - +4 Punkty Atrybutów, +4 Talenty, +16 Punktów Umiejętności


 Postaci na roku piątym otrzymują ponadto darmowy talent - Mistrzostwo (w wybranej przez siebie Dziedzinie).
@@ -7,3 +7,5 @@ tags:
 ---
 Zapał określa ilość dodatkowych akcji, które może wykonać określona postać.
 Cecha ta jest równa zaokrąglonej w górę połowie Atrybutu Dusza. Na początku tury danej postaci odnawia ona jeden punkt Zapału.
+
+Zapał opłaca dodatkową Akcję w turze postaci (1 punkt = 1 Akcja) oraz Akcje Natychmiastowe: 1 punkt wystarcza na dwie dodatkowe w tej samej rundzie ([Tura](../Rozdział%20V%20-%20Walka%20i%20Magia/Tura.md)).
@@ -7,4 +7,4 @@ tags:
 Wymagania: Medycyna (3), Umysł (3)


-Chirurgiem może i nie jesteś, ale równie dobrze potrafisz ludzi bandażować. Twoje testy na pomoc medyczną mają podwojoną ilość kości wynikającą z umiejętności. Dodatkowo, osoby które leczysz odnawiają 1k6 więcej Punktów Życia.
+Chirurgiem może i nie jesteś, ale równie dobrze potrafisz ludzi bandażować. Twoje testy na pomoc medyczną mają podwojoną ilość kości wynikającą z umiejętności. Dodatkowo, osoby które leczysz odnawiają 1k6 więcej punktów Żywotności.
@@ -10,4 +10,4 @@ Wymagania: 8 Punktów Inicjatywy
 Twoja zdolność do reagowania na wydarzenia w trakcie walki jest zadziwiająca.


-Raz na rundę gdy przeciwnik odchodzi od Ciebie i masz możliwość zaatakowania go, możesz podjąć próbę ataku.
+Gdy przeciwnik odchodzi od Ciebie i masz możliwość zaatakowania go, możesz podjąć próbę ataku jako Akcja Natychmiastowa. Każde użycie zużywa Akcję Natychmiastową (patrz: [Tura](../Rozdział%20V%20-%20Walka%20i%20Magia/Tura.md)), więc liczba ataków w rundzie jest ograniczona wyłącznie liczbą Akcji Natychmiastowych, jakie możesz wykonać.
@@ -7,10 +7,10 @@ tags:
 Wymagania: Ciało (4), Refleks (4), Walka Wręcz (4), broń biała lub tarcza


-Zamiast unikać bądź kontrować ataków, raz na rundę Postać może sparować jeden atak wręcz. 
+Zamiast unikać bądź kontrować ataków, raz na rundę (jako Akcja Natychmiastowa) Postać może sparować jeden atak wręcz. 


 Jeżeli atakujący atakuje oburącz, a Postać również trzyma dwie bronie, może sparować obydwa ataki, jednak musi podzielić pulę kości na obydwa parowania (podobnie jak przy walce oburącz).


-Postać wykonuje Test Przeciwstawny (jak w przypadku Odpierania Ataku), jednak Test jest prostszy o jeden stopień, a ponadto ilość wymaganych Sukcesów należy zmniejszyć o zaokrągloną w górę połowę wartości Umiejętności Walka Wręcz atakowanego.
+Postać wykonuje Test Przeciwstawny (jak w przypadku Odpierania Ataku), jednak Test jest prostszy o jeden Stopień. Parowanie się udaje, jeżeli Postać uzyska co najmniej tyle Sukcesów, ile atakujący, pomniejszone o zaokrągloną w górę połowę wartości swojej Umiejętności Walka Wręcz (czyli remis i niewielka przegrana również są sukcesem) - atak zostaje wtedy Sparowany i nie zadaje obrażeń. W przeciwnym razie atak trafia i zadaje obrażenia na zwykłych zasadach.
@@ -7,10 +7,10 @@ tags:
 Wymagania: Zdolności Magiczne (4)


-Każdy mag posiadający ten Talent może raz na rundę za darmo dokonać próby rozplatania, jednak dane zaklęcie może być rozplatane wyłącznie raz.
+Każdy mag posiadający ten Talent może raz na rundę dokonać próby rozplatania w ramach darmowej Akcji Natychmiastowej (o ile nie wykorzystał jej już w tej rundzie), jednak dane zaklęcie może być rozplatane wyłącznie raz.


 Magowie posiadający Zapał mogą próbować rozpleść więcej zaklęć - każda następna taka próba kosztuje jeden punkt Zapału. Magowie sakralni mogą potraktować rozplatanie zaklęcia jako modlitwę, zmieniając Atrybut swojego Testu na Duszę, ale jednocześnie zwiększając koszt wykorzystania tego Talentu o 1 punkt Zapału.


-Jeżeli Postać widzi istotę rzucającą zaklęcie i jest od niej w zasięgu 20 m, może zadeklarować, że próbuje rozpleść rzucane zaklęcie. Postać wykonuje Test na Zdolności Magiczne (Magia lub Dusza, jeśli jest magiem sakralnym), gdzie Trudność (T) jest równa trudności zaklęcia, a liczba wymaganych Sukcesów (S) jest o 1 większa od liczby sukcesów wyrzuconych przez maga rzucającego zaklęcie. Jeżeli wynik Testu Postaci będzie wyższy niż wynik Testu przeciwnika, zaklęcie zostaje rozplecione.
+Jeżeli Postać widzi istotę rzucającą zaklęcie i jest od niej w zasięgu 20 m, może zadeklarować, że próbuje rozpleść rzucane zaklęcie. Postać wykonuje Test na Zdolności Magiczne (Magia lub Dusza, jeśli jest magiem sakralnym), gdzie Trudność (T) jest równa trudności zaklęcia, a liczba wymaganych Sukcesów (S) wynika z [Zasady Potężniejszych Zaklęć](../../01.%20Księga%20Magii/Rozdział%20II%20-%20Teoria%20Rzucania%20Zaklęć/Zasada%20Potężniejszych%20Zaklęć.md) (2 + nadwyżka Sukcesów rzucającego ponad wymagane przez zaklęcie, plus bonusy z zaklęć Niezniszczalnych). Jeżeli Postać uzyska wymaganą liczbę Sukcesów, zaklęcie zostaje rozplecione.
@@ -5,19 +5,19 @@ tags:
  - combat
  - actions
 ---
-Rodzaj Testu: Przeciwstawny - Ciało (Walka Wręcz) lub Zwykły - Ciało (Umiejętności Strzeleckie)
+Rodzaj Testu: Przeciwstawny - Ciało (Walka Wręcz) przeciwko obronie celu, lub Przeciwstawny - Ciało (Umiejętności Strzeleckie) przeciwko Ciało (Refleks) celu


 Wykonujesz atak bronią białą lub dystansową.


-Ataki wręcz i bronią dystansową mogą być Unikane, a ponadto ataki bronią białą mogą być odpierane.
+Ataki wręcz i bronią dystansową mogą być Unikane, a ponadto ataki bronią białą mogą być odpierane. Unik i Odparcie są Akcjami Natychmiastowymi (patrz: [Tura](Tura.md)).


 Jeżeli atakujący trzyma dwie bronie i atakuje oburącz, to broniący się musi wybrać, który z tych dwóch ataków będzie odpierał lub unikał - nie można jednocześnie unikać i odpierać ataku oburącz. Jeżeli broniący się ma broń w obydwu rękach, to może odpierać ataki oburącz. Wtedy (podobnie jak przy ataku oburącz) musi podzielić pulę kości między dwa kontrataki.


-Gdy cel próbuje uniknąć ataku, od ilości Sukcesów atakującego należy odjąć ilość Sukcesów celu - jeżeli różnica ta będzie mniejsza bądź równa "0", to wtedy atakowanemu z powodzeniem udaje się uniknąć ataku i nie otrzymuje obrażeń.
+Gdy cel próbuje uniknąć ataku, od ilości Sukcesów atakującego należy odjąć ilość Sukcesów celu - jeżeli różnica ta będzie mniejsza bądź równa "0", to wtedy atakowanemu z powodzeniem udaje się uniknąć ataku i nie otrzymuje obrażeń. Jeżeli różnica jest dodatnia, Unik się nie udał, a Obrażenia liczy się z **różnicy Sukcesów powiększonej o 2** (zamiast z pełnej liczby Sukcesów atakującego).


 Gdy cel próbuje odpierać atak, należy porównać ilość Sukcesów atakującego i atakowanego. Postać, która uzyska mniej Sukcesów, otrzymuje pełną ilość Obrażeń wynikającą z ilości Sukcesów Postaci, która wygrała pojedynek (patrz: Zadawanie Obrażeń).
@@ -0,0 +1,14 @@
+---
+tags:
+  - rule
+  - podrecznik-gry
+  - combat
+  - actions
+aliases:
+  - Pomoc
+---
+W ramach Akcji Postać może pomóc sojusznikowi w rzucaniu zaklęć.
+
+Wybierz maga w zasięgu **1 m**. Do początku Twojej następnej Tury, jeżeli wybrany mag się od Ciebie nie odsunie, gdy rzuca zaklęcie, możesz zadeklarować, że zużywasz własną manę, aby wzmocnić jego zaklęcie ([Księga Magii](../../01.%20Księga%20Magii.md)). Dodana w ten sposób mana **liczy się** do testu na kontrolowanie dużej ilości mocy (ryzyko ponosi rzucający), a Twój wkład nie może przekroczyć połowy Twojego Maksymalnego Kosztu Zaklęcia (zaokrąglonej w górę).
+
+Magowie Dziedziny [Źródło Mocy](../Rozdział%20II%20-%20Tworzenie%20Postaci/Wybór%20Dziedziny%20Magii%20-%20Źródło%20Mocy.md) pomagają znacznie lepiej: w zasięgu **3 m**, ich mana **nie liczy się** do testu na kontrolowanie mocy, a wkład może sięgać pełnego Maksymalnego Kosztu Zaklęcia (który mają podwojony). Tylko oni mogą też przekazywać manę Akcją Natychmiastową.
@@ -8,7 +8,7 @@ tags:
 Postać próbuje podciąć, przewrócić bądź zepchnąć przeciwnika na ziemię zamiast go ranić.


-Rodzaj Testu: Przeciwstawny - Ciało (Walka Wręcz) przeciwko Ciało (Walka Wręcz) lub Ciało (Refleks) celu
+Rodzaj Testu: Przeciwstawny - Ciało (Walka Wręcz) przeciwko Ciało (Refleks) celu


 Cel musi znajdować się w zasięgu ataku wręcz. Jeżeli atakujący wygra Test Przeciwstawny, nie zadaje Obrażeń, a cel zostaje [Przewrócony](../Aneks%20A%20-%20Stany%20Postaci/Przewrócony.md). Powalenie nie może zostać Odparte ani Sparowane, ale cel może je Uniknąć (wtedy Test Przeciwstawny przebiega jak przy Unikach).
@@ -8,4 +8,4 @@ tags:
 Postać rzuca się w wir walki, ignorując ataki wymierzone w nią oraz pociski i zaklęcia świstające dookoła niej.


-Liczba kości otrzymywana z bonusu w Umiejętności Walka Wręcz w tej turze jest podwajana, ale nie może przeciwstawiać się ani unikać ataków. Ograniczenie to dotyczy również Talentu Rozplatanie Zaklęć, ale już nie dotyczy Testów Przeciwstawnych wymaganych przez dany Talent czy Zaklęcie.
+Liczba kości otrzymywana z bonusu w Umiejętności Walka Wręcz w tej turze jest podwajana, a ataki wymierzone w Postać do końca jej następnej Tury są o jeden Stopień prostsze. Postać nie może przeciwstawiać się ani unikać ataków ani wykonywać obronnych Akcji Natychmiastowych (Unik, Odparcie, Parowanie). Ograniczenie to dotyczy również Talentu Rozplatanie Zaklęć, ale już nie dotyczy Testów Przeciwstawnych wymaganych przez dany Talent czy Zaklęcie.
@@ -8,4 +8,4 @@ tags:
 Postać szarżuje w przeciwników, nie zważając na ich przewagę czy na ataki wymierzone w nią.


-Liczba kości otrzymywana z bonusu w Umiejętności Walka Wręcz na następny atak w tej turze jest podwajana, ale nie może unikać ataków dystansowych ani efektów Zaklęć bądź Talentów.
+Szarżę można wykonać tylko po Ruchu o co najmniej 4 m w linii prostej w stronę celu, rozpoczętym poza zasięgiem jego broni. Liczba kości otrzymywana z bonusu w Umiejętności Walka Wręcz na następny atak w tej turze jest podwajana, ale nie może unikać ataków dystansowych ani efektów Zaklęć bądź Talentów.
@@ -4,4 +4,4 @@ tags:
  - podrecznik-gry
  - combat
 ---
-Atak dystansowy trafia, jeżeli atakujący wyrzuci więcej sukcesów niż cel ataku.
+Atak dystansowy to Test Przeciwstawny: atakujący rzuca Ciało (Umiejętności Strzeleckie), a cel Ciało (Refleks). Atak trafia, jeżeli atakujący wyrzuci więcej Sukcesów niż cel ataku (przy remisie pudłuje).
@@ -5,3 +5,21 @@ tags:
  - combat
 ---
 W trakcie swojej tury każda postać może wykonać Ruch (Akcja Ruchu) oraz jedną z akcji opisanych w tym rozdziale.
+
+## Rodzaje Akcji
+
+| Rodzaj | Ile na turę / rundę | Uwagi |
+| --- | --- | --- |
+| **Ruch** | jeden na turę | patrz: [Ruch](Ruch.md) |
+| **Akcja** | jedna na turę | atak, rzucenie zaklęcia, użycie Talentu, [Pomoc](Pomoc.md) itd.; **1 Zapał opłaca jedną dodatkową Akcję** w Twojej turze |
+| **Akcja Darmowa** | bez ścisłego limitu - MG pilnuje rozsądku | np. wyciągnięcie broni, przerwanie Koncentracji |
+| **Akcja Natychmiastowa** | **jedna darmowa na rundę** | nie zużywa Ruchu ani Akcji; patrz niżej |
+
+### Akcje Natychmiastowe
+
+Akcja Natychmiastowa nie koliduje ze zwykłą Akcją ani Ruchem postaci. Można ją wykonać także poza własną turą, jeśli opis Talentu lub zaklęcia na to pozwala (np. [Rozplatanie Zaklęć](../Rozdział%20IV%20-%20Talenty/Rozplatanie%20Zaklęć.md) czy Unik).
+
+- Każda postać ma **jedną darmową Akcję Natychmiastową na rundę**. Ten limit dotyczy wszystkich postaci i nie rośnie z Talentów ani przedmiotów - **żadne źródło nie daje drugiej darmowej Akcji Natychmiastowej** (jedynym wyjątkiem są istoty o randze bóstw, jak Pierwszy Patriarcha, których Talenty wprost łamią tę zasadę).
+- Kolejne Akcje Natychmiastowe w tej samej rundzie są możliwe wyłącznie za [Zapał](../Rozdział%20II%20-%20Tworzenie%20Postaci/Zapał.md): **1 punkt Zapału opłaca dwie dodatkowe Akcje Natychmiastowe** (chyba że opis Talentu wprost to wyklucza). Pierwsza dodatkowa kosztuje 1 punkt, druga w tej parze jest już opłacona; trzecia dodatkowa znów kosztuje 1 punkt, i tak dalej. Takie użycie nie zużywa darmowego limitu, a Zapał jest wspólną pulą z dodatkowymi Akcjami i zaklęciami. Jeżeli opis Talentu podaje własny koszt Zapału za każde użycie lub za kolejne użycia (np. Rozplatanie Zaklęć, Rozkaz Księżniczki), płacisz wyłącznie ten koszt - nie dolicza się do niego opłaty za dodatkową Akcję Natychmiastową.
+- **Co jest Akcją Natychmiastową:** Unik, Odparcie, Parowanie, Rozplatanie Zaklęć oraz inne reakcje wskazane w opisach Talentów i zaklęć. Zapis „raz na rundę” w opisie Talentu ogranicza częstotliwość jego użycia, ale **nie daje dodatkowej darmowej Akcji Natychmiastowej**: pierwsza Akcja Natychmiastowa w rundzie jest darmowa niezależnie od tego, jakiego Talentu dotyczy. Riposta jest dalszym ciągiem udanego Parowania i nie zużywa osobnej Akcji.
+- Postać [Oszołomiona](../Aneks%20A%20-%20Stany%20Postaci/Oszołomiony.md) nie może wydawać Zapału, a więc ma wyłącznie jedną darmową Akcję Natychmiastową na rundę.
@@ -5,4 +5,4 @@ tags:
  - combat
  - actions
 ---
-Gdy Postać deklaruje, że będzie unikać, gdy jest atakowana bronią białą lub dystansową, może unikać ataku (w przypadku bycia atakowaną bronią białą nie rzuca Testu Przeciwstawnego Ciało (Walka Wręcz)) - Postać może wykonać Test Ciało (Refleks) na uniknięcie ataku.
+Gdy Postać jest atakowana bronią białą lub dystansową, może zadeklarować Unik: zamiast bronić się Walką Wręcz rzuca Test Ciało (Refleks) na uniknięcie ataku (patrz: Atak bronią). Unik jest Akcją Natychmiastową (patrz: Tura).
@@ -4,4 +4,4 @@ tags:
  - podrecznik-gry
  - resting
 ---
-Krótki Odpoczynek trwa przynajmniej godzinę. Po zakończonej godzinie odpoczynku Postać regeneruje połowę punktów Żywotności (suma Atrybutów Ciało, Dusza i Umysł), jedną trzecią dziennej puli Many oraz odzyskuje przytomność.
+Krótki Odpoczynek trwa przynajmniej godzinę. Po zakończonej godzinie odpoczynku Postać regeneruje połowę punktów Żywotności (suma Atrybutów Ciało, Dusza i Umysł), jedną trzecią dziennej puli Many (zaokrągloną w górę) oraz odzyskuje przytomność.
@@ -4,4 +4,4 @@ tags:
  - podrecznik-gry
  - resting
 ---
-Odetchnięcie to moment, kiedy po bardzo ciężkiej walce możemy się na chwilę zatrzymać i złapać oddech. Postać przez dziesięć minut odpoczywa i bandażuje się. Po zakończonym odpoczynku regeneruje 1k6 + liczba punktów w Umiejętności Wytrzymałość punktów Żywotności oraz 1k6 punktów Many.
+Odetchnięcie to moment, kiedy po bardzo ciężkiej walce możemy się na chwilę zatrzymać i złapać oddech. Postać przez dziesięć minut odpoczywa i bandażuje się. Po zakończonym odpoczynku regeneruje 1k6 + liczba punktów w Umiejętności Wytrzymałość punktów Żywotności oraz 1k6 punktów Many. Odetchnięcie można wykonać najwyżej raz po każdej walce lub innej scenie wymagającej wysiłku i nie więcej niż dwa razy między Długimi Odpoczynkami.
@@ -7,7 +7,7 @@ tags:
 ---
 Mag może rzucić zaklęcie nawet, gdy jego dzienna pula Many jest już wyczerpana - "pożyczając" manę, której już nie ma. Jest to możliwe, ale niebezpieczne dla ciała i umysłu maga, niezależnie od Otchłani czy jakiejkolwiek magii - to zwykłe, fizyczne wyniszczenie.

-Jeżeli koszt rzucanego zaklęcia (uwzględniając Nadczarowanie) przekracza pozostałą Postaci Ilość Many, musi ona skorzystać z tabeli Kar za Wyczerpanie Many. Postać rzuca tyloma kośćmi sześciościennymi (k6), o ile punktów Many przekroczyła w ten sposób swoją dzienną pulę, po czym sumuje wynik wszystkich kości - im głębiej sięga do wyczerpanych rezerw, tym gorzej to na niej odbija.
+Jeżeli koszt rzucanego zaklęcia (uwzględniając Nadczarowanie) przekracza pozostałą Postaci Ilość Many, musi ona skorzystać z tabeli Kar za Wyczerpanie Many. Postać rzuca tyloma kośćmi sześciościennymi (k6), ile łącznie punktów Many „pożyczyła” od ostatniego Długiego Odpoczynku (wliczając bieżące zaklęcie), po czym sumuje wynik wszystkich kości - im głębiej sięga do wyczerpanych rezerw, tym gorzej to na niej odbija.

 | Suma (Nk6) | Tier | Efekt |
 | :---: | --- | --- |
@@ -16,5 +16,5 @@ Jeżeli koszt rzucanego zaklęcia (uwzględniając Nadczarowanie) przekracza poz
 | 9-12 | Wyczerpanie | Postać zostaje Oszołomiona do końca sceny (nawet jeśli nie spełnia normalnych warunków tego Stanu) oraz otrzymuje 1k3 punkty Obrażeń ignorujących Pancerz. |
 | 13-16 | Załamanie Sił | Postać otrzymuje 1k6 punkty Obrażeń ignorujących Pancerz, a przy najbliższej okazji, gdy przestaje być bezpośrednio zaangażowana w akcję, traci przytomność na 1k3 rundy. |
 | 17-20 | Zapaść | Postać natychmiast pada Nieprzytomna na 1k6 rund oraz otrzymuje 2k6 punkty Obrażeń ignorujących Pancerz. |
-| 21-24 | Ciężka Zapaść | Jak wyżej, jednak Nieprzytomność trwa aż do najbliższego Długiego Odpoczynku, a dzienna pula Many Postaci jest zmniejszona o połowę aż do końca następnego dnia. |
+| 21-24 | Ciężka Zapaść | Jak wyżej, jednak Nieprzytomność trwa aż do najbliższego Długiego Odpoczynku, a dzienna pula Many Postaci jest zmniejszona o połowę (zaokrągloną w górę) aż do końca następnego dnia. |
 | 25+ | Wypalenie | Mistrz Gry decyduje o dokładnym przebiegu, ale efekt musi być poważny i całkowicie mundane (bez udziału Otchłani czy Obłędu) - np. tygodniowa niezdolność do korzystania ze Zdolności Magicznych, trwałe zmniejszenie dziennej puli Many o 1k6 punktów do czasu nadrobienia zaległości, lub inny poważny uraz fizyczny bądź psychiczny. |